Vastgelopen containerschip vergroot onzekerheid rond Hormuz

Een containerschip liep vast in ondiep water aan de Omaanse kant van de zeestraat. Volgens de Iraanse Revolutionaire Garde voer het schip via een alternatieve vaarroute die Oman vorige week samen met de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) instelde. Iran stelt dat schepen uitsluitend gebruik mogen maken van de door Teheran aangewezen corridor.

Minder scheepvaart

Iran stelt al langer dat het de vaarroute controleert. Volgens de Iraanse autoriteiten garandeert de Revolutionaire Garde alleen de veiligheid van schepen die vooraf toestemming vragen en via de Iraanse corridor varen. Schepen die daarvan afwijken, lopen volgens Teheran een groter risico op incidenten. De onzekerheid lijkt ook gevolgen te hebben voor het scheepvaartverkeer. Vorige week donderdag voeren nog ruim tachtig schepen door de Straat van Hormuz. Op woensdag 1 juli waren dat er ongeveer veertig.

Onderhandelingen

Vertegenwoordigers van de Verenigde Staten (VS) en Iran onderhandelen momenteel in Doha via bemiddelaars over een definitieve overeenkomst. Die moet volgen op het tijdelijke bestand dat half juni is gesloten. De gesprekken gaan onder meer over de Iraanse nucleaire activiteiten, de vrijgave van bevroren Iraanse tegoeden en de toekomst van de scheepvaart door de Straat van Hormuz. Volgens betrokken diplomaten vormen de controle over de vaarroute en de situatie in Libanon de grootste struikelblokken voor een akkoord.

Doorvaartheffing

Onder het tijdelijke akkoord mogen schepen zestig dagen zonder doorvaartheffing gebruikmaken van de zeestraat. Daarna wil Iran zelf de vaarroute aanwijzen en kosten in rekening brengen. De VS en de Golfstaten wijzen dat af.

Oman presenteerde inmiddels een voorstel waarbij rederijen doorvaartkosten betalen voor passage door de Straat van Hormuz. Daarbij verwijst het land naar de Straat van Malakka en de Straat van Singapore. Daar bestaan al langer vrijwillige bijdragen aan een fonds, al zijn die geen standaardpraktijk.

De doorvaart door internationale waterwegen, waaronder de Straat van Hormuz en de Straat van Malakka, wordt beschermd door verdragen van de Verenigde Naties. Dat verschilt van de kanalen van Panama en Suez. Die zijn door mensen aangelegd en de bevoegde autoriteiten heffen daar tol om de infrastructuur te onderhouden en diensten aan de scheepvaart te verlenen.

evofenedex volgt de ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz nauwlettend en informeert leden zodra er nieuwe relevante ontwikkelingen zijn.