Digitalisering tussen de bomen met tablets en drone

Dat is vooral van belang voor bouwprojecten en waar we bomen nu op afroep kunnen leveren. Voor sommige projecten kweken we de bomen langer in een airpot. Die kunnen we dan eerder in het jaar afleveren. Die bomen hebben we onder meer geleverd voor de woongebouwen met verticale bossen in Eindhoven en Utrecht. Als je met de trein naar Logistica Next gaat, zie je onze bomen in de nieuwbouw vlak bij de Jaarbeurs”, aldus Dimmers.

Digitalisering

Nederlandse bedrijven digitaliseren. Van den Berk gaat daarin mee. Dimmers: “Op zich is digitaliseren niet nieuw. Onze ad­­mini­stratie is terug te vinden in ons ERP-systeem. Dit is een digitaal systeem. Ook contacten met de overheid zijn gedigitaliseerd. Of je nu praat over export of over belastingen, het verloopt digitaal.”

Als tuinbouwbedrijf heeft de kwekerij ook te maken met het plantenpaspoort, gebaseerd op digitale rapportage. “Elke boom die we leveren krijgt een etiket mee, het plantenpaspoort dat traceerbare gegevens bevat over het land van herkomst en de kweker. In ons eigen digitale kwekerijsysteem is de herkomst van het uitgangsmateriaal, de jonge boom of struik, te traceren en houden we de geschiedenis bij van een boom op de kwekerij”, aldus Dimmers.

Digitalisering bij Van den Berk betekent ook dat in het voorraadsysteem alle individuele bomen op alle locaties in Nederland en Duitsland bekend zijn, met hun gps-locatie. “Nu loopt een van onze verkoopadviseurs nog met een klant over een perceel om een selectie te maken. Met een combinatie van gekleurde linten merkt de adviseur de uitgekozen bomen. Waar we naartoe gaan is een digitaal kwekerijboek. Een medewerker kan dan met een laptop in de hand zien bij welke soort of variëteit hij staat en de bestelling vervolgens digitaal opslaan.”

Dimmers vervolgt: “Dat digitale kwekerijboek gaan we ook gebruiken bij wat je het orderverzamelen kunt noemen. Voor verzending komt een rooiploeg de geselecteerde bomen rooien en inpakken en volgt de ploeg die met andere werktuigen de bomen ophaalt. In onze overdekte verlaadhal worden de bomen verzameld en op een oplegger geladen.”

Hulp van robots

Veel digitaliseringen in de boomkwekerij liggen in het verlengde van mechanisering. Met behulp van autonome werktuigen willen boomkwekers het personeelsprobleem aanpakken en hun productie efficiënter maken. Dimmers: “Je merkt het overal. Voor werk waarbij je je handen gebruikt, is het lastig medewerkers te vinden. Met mechanisering is het werk al vele malen lichter geworden. Het rooien van bomen en het verzendklaar maken door de kluit in te pakken en de kroon op te binden zijn gemechaniseerd. Robotisering van werkzaamheden zal de volgende stap zijn.”

Bij Van den Berk heeft de autonome maaier zijn intrede gedaan. “Als je over onze percelen loopt, zie je grasbanen die verdamping van water beperken, afgewisseld met stroken zwarte grond waarin de bomen groeien. Die grasbanen maaien we regelmatig om de spontane groei van bomen tegen te gaan en dat bespaart een autonome maairobot werk. Maar we denken nu ook anders over de begroeiing. Het gras tussen bomen hoeft geen kortgeschoren biljartlaken te zijn. En bloemrijke zaadmengsels maken de kwekerij niet alleen kleurrijker, maar zijn ook nog eens beter voor bomen, bijen en vlinders. Op een van onze percelen met grote bomen maaien we niet en laten we koeien grazen. We denken ook aan het gebruik van zaadmengsels met gras- en bloemenzaden. Het denken over kruiden tussen de bomen is veranderd.”

Dimmers legt uit dat door de komst van robots het patroon waarin planten ten opzichte van elkaar op de kwekerij staan kan veranderen. “Nu staan de bomen in rijen, met een strook gras ertussen. We hebben nu ook een perceel waar de bomen in een wafelverband staan, met ook diagonale verbindingen. Een robotmaaier kan daar omnidirectioneel werken.”

Experiment met drone

Onderdeel van robotisering en digitalisering bij het bedrijf is een experiment met een drone. “In de akkerbouw zijn ze daar al ver mee. Ze kunnen daar grond en groei monitoren met een drone. Zover zijn wij nog lang niet. Een akkerbouwer heeft één gewas op een perceel, wij hebben in Nederland rond de 120 percelen met een mix van bomen. We zijn begonnen met het meten van de hoogte van bomen en de stamdikte via een drone. Dat zijn de parameters die de waarde van een boom bepalen. Die gegevens voegen we toe aan de informatie die we van elke boom in ons voorraadsysteem beschikbaar hebben”, aldus Dimmers.

“We doen dat niet zelf. Ons vak is bomen kweken, tuin- en landschapsarchitecten en projectontwikkelaars adviseren over de juiste bomen voor hun projecten. Vliegen met een drone laten we graag over aan een bedrijf met de juiste kwalificaties en software voor analyses. Dat hoeven we niet zelf te doen. We zitten hier ook met een beperking in vlieghoogten. We hebben verspreid over de regio percelen die hemelsbreed op een paar kilometer van de luchthaven van Eindhoven en Vliegbasis Volkel liggen en waar het vliegen met drones heel gevoelig ligt.”

Vakkennis bijspijkeren

Dimmers merkt bij een wandeling rond het kantoor- en verladingsgebouw op dat Van den Berk blijft hechten aan vakkennis. Zelf een logistiek persoon, heeft hij inmiddels een redelijke assortimentskennis, of in boomkwekersjargon sortimentskennis. Dit blijkt duidelijk als hij bij het zoeken van een locatie voor het poseren voor een foto enkele eiken bij hun botanische soortnaam noemt.

De tablet heeft al vele jaren geleden zijn intrede bij het bedrijf gedaan, merkt hij op. “De volledige workflow rond het rooien en verladen in de kwekerij en het laden van trailers is gedigitaliseerd. Productiepersoneel werkt hiervoor binnen en buiten al jaren met tablets.” Moderne smartphones en tablets kunnen vakkennis minder nodig kunnen maken, maar niet bij deze boomkwekerij. “Met Google Image kun je vaak een boom of bloem herkennen, maar hier op de kwekerij heb je daar niets aan. Hier geldt dat iedereen die hier werkt iets moet weten van bomen, het sortiment en het kweken van bomen. Ook zij-instromers uit een andere sector die bij ons komen werken.”

Vakkennis is ook de rode draad bij het Van den Berk College, waar groenprofessionals cursussen kunnen volgen. “We spijkeren intern ons personeel ook bij met cursussen. Voor zij-instromers hebben we een interne cursus opgezet. Als medewerker van een bedrijf dat advisering van de juiste boom voor de juiste plaats als business heeft, moet je op zijn minst een beetje kennis hebben van wat we doen en telen. Ook als je niet dagelijks met de teelt in aanraking komt”, aldus Dimmers.

Zesjarige productiecyclus

Iedereen die bij het bedrijf komt werken, krijgt ook uitleg over de zesjarige cyclus in de productie. Dimmers legt uit dat elk perceel steeds voor zes jaar in gebruik is en daarna voor een andere teelt wordt ingedeeld. “De eerste drie jaar laten we de bomen daar groeien. De volgende drie jaar verkopen we de bomen. Daarna verplanten we de overgebleven bomen naar een ander perceel, egaliseren we de grond met verse zwarte grond en delen we het perceel opnieuw in.

Logistiek gezien zijn de percelen productieruimte en magazijn. Van alle leden van evofenedex zijn wij waarschijnlijk het lid met het grootste magazijn”, merkt hij met een lach op. “We verkopen uit het magazijn en we sturen continu bij op maatvoering en sortiment. Aan het einde van het zesde jaar bepalen we wat er de volgende zes jaar in ons magazijn komt. Naar welke bomen verwachten we vraag en welke bomen doen we weg? Daarbij houden we rekening met wat ons product uniek maakt: de leeftijd en omvang. We hebben bomen van tientallen jaren oud op voorraad.”