Handelsakkoord met India biedt veel kansen voor mkb

Naast het wederzijds verlagen van invoertarieven beoogt de vrijhandelsovereenkomst niet-tarifaire belemmeringen met 20 tot 30 procent te verlagen. “Dit moet gebeuren door douane­procedures te stroomlijnen, regelgeving te harmoniseren en intellectuele eigendomsbescherming te versterken. Exporteurs kunnen hiermee een tot twee miljard euro per jaar besparen”, legt Indrarun uit.

Belangrijke bepalingen omvatten transparante en wetenschappelijk onderbouwde sanitaire en fytosanitaire maatregelen, en kaders voor technische handelsbelemmeringen. Indrarun: “Die zijn bedoeld om handel in agrovoedings- en farmaceutische producten en technische goederen te vergemakkelijken. Op het gebied van certificering en etikettering zijn wederzijdse erkenningsovereenkomsten voorzien voor conformiteitsbeoordelingen in elektronica, machines en chemie.”

Hoewel India een markt blijft die grondige voorbereiding en sterke lokale partners vereist, zorgt het handelsverdrag voor een gestructureerder en stabieler kader voor handel en investeringen. “Dit maakt het een geschikt moment voor Nederlandse mkb’ers om te verkennen of ze op de langere termijn kansen zien in een van ’s werelds snelst groeiende grote economieën”, vertelt Indrarun. “Vanuit de NBSO’s in Hyderabad en het West-Indiase Ahmedabad ondersteunen wij bedrijven daarbij tijdens het hele traject met gerichte marktinformatie, partneridentificatie en praktische begeleiding bij het omgaan met regelgeving.”

Strategische basis

Interessant om te weten is dat India honderden speciale economische zones (SME’s) heeft. Zoals grootschalige productiefaciliteiten en ICT-parken. Buitenlandse bedrijven die zich daar vestigen, genieten verschillende voordelen. “Doordat EU-tarieven, die voorheen varieerden tussen 12 en 17 procent, in bepaalde sectoren worden afgeschaft, kunnen SEZ-producenten beter concurreren met leveranciers uit landen als Turkije, Vietnam en Bangladesh. Dit stimuleert bovendien productie en dus economische groei in India”, aldus de chief representative.

Behalve voor goederenexport wordt India ook steeds aantrekkelijker als strategische basis voor technologie- en innovatiepartnerschappen. Indrarun ziet dat Nederlandse bedrijven gebruikmaken van India’s hoog­opgeleide beroepsbevolking en concurrerende kostenstructuur om IT-infrastructuur en een global capability centre (GCC) op te zetten. “Zo heeft Heineken in Hyderabad een GCC om zijn wereldwijde HR-, finance-, IT- en digitale activiteiten te centraliseren. Dergelijke ontwikkelingen bieden kansen voor Nederlandse mkb-bedrijven om zich te integreren in toeleveringsketens, gespecialiseerde diensten te leveren of joint ventures aan te gaan met Indiase partners.”

Kan India als productieland op de langere termijn een alternatief voor China worden? India’s voordelen zijn lage arbeidskosten, een grote binnenlandse markt en stimulerend beleid. Zoals het Make in India-initiatief en de Production-Linked Incentive-regelingen. Tegelijkertijd blijven uitdagingen bestaan, zoals hoge logistieke kosten, regelgeving en beperkte integratie in mondiale waardeketens.

“Recente economische ontwikkelingen tonen aan dat India zijn positie als wereldwijd productiecentrum versterkt. Stijgende buitenlandse investeringen helpen hierbij. India heeft sinds 2000 meer dan een biljoen euro aan directe buitenlandse investeringen aangetrokken, vooral in diensten, IT en productie. Belangrijke sectoren zijn elektronica, automotive en elektrische voertuigen, farmacie, hernieuwbare energie en luchtvaart”, vertelt Indrarun.

“Apple produceert inmiddels ruim 14 procent van zijn iPhones in India, met een doel van 25 procent in 2027. In de farmaceutische sector diversifiëren multinationals hun inkoop van actieve farmaceutische ingrediënten naar India. China is echter nog steeds goed voor 29 procent van de totale wereldwijde productie, tegenover 3 procent voor India. De huidige trend weerspiegelt daarom eerder capaciteitsuitbreiding dan een volledige verschuiving.”

Wie zaken gaat doen met Indiase partijen, doet er verstandig aan goed te bekijken met welk doel hij contracten wil afsluiten, is de ervaring van Hans van Velzen van Van Velzen C.S. “Als het gaat om afzet via Indiase distributeurs of agenten, is het belangrijk te kijken naar hun marktpenetratie. Want India is enorm groot. Het telt 28 staten en 8 territories en is zeer divers qua bevolkingsopbouw. Uitzonderingen daargelaten zal één partner daarom nooit de volledige markt kunnen bedienen”, aldus de bedrijfsjurist, die in meer dan vijftig landen werkt, waaronder al meer dan tien jaar in India. Daar werkt Van Velzen met en voor mkb-bedrijven aan projecten, begeleidt hij transacties en helpt hij met het contracteren van Indiase distributeurs en agenten.

Territorium beperken

“Onze uitgebreide ervaring heeft geleerd dat het raadzaam is het territorium van een distributeur of agent te beperken tot enkele staten of territories. Kijk daarbij wat de historie van je partner in dat gebied is, hoe zijn netwerk is samengesteld, en of hij goed is verankerd in de lokale samenleving en economie. Bedenk ook of je de overeenkomst exclusief of non-exclusief wilt aangaan, en of je daarin beperkingen wilt opnemen. En wat kun je doen als een partner de verkoopdoelen niet haalt? Spreek bovendien af of de distributeur of agent wel of geen gebruik mag maken van jouw merken. En of er verzekeringen moeten worden afgesloten en wie daar verantwoordelijk voor is. Leg ook altijd vast wie de importer of record is. Dit is de juridisch verantwoordelijke persoon of organisatie die instaat voor het naleven van lokale douaneregels en het afdragen van invoerrechten en belastingen voor de geïmporteerde goederen. Want ondanks het handelsakkoord kent India nog een uitgebreid systeem van (hoge) importtarieven en transactiegerelateerde belastingen. Met een goede constructie kun je een deel daarvan terugvragen.”

Van Velzen raadt ook aan met de distributeur of agent duidelijke afspraken te maken over logistieke zaken en kosten. “India is ver weg. Loont het om bulkzendingen te sturen om voorraad, bijvoorbeeld van reserveonderdelen, in India te kunnen aanhouden? En hoe dan: in consignatie of op een andere manier? Weet ook dat India BIS Certification kent, een eigen systeem van productreglementering. Maak afspraken met de distributeur of reseller wie voor die certificering zorgdraagt. Dat is een langdurig traject.” Zakendoen in India vraagt volgens Van Velzen sowieso tijd. “Een goede persoonlijke relatie opbouwen is essentieel voor continuïteit. In Europa bouwen we veelvuldig contacten op via e-mails en Teams, maar dat werkt in India anders.”

Voor betalingen kun je contractueel van alles overeenkomen, maar feit blijft dat India ver weg is. “Het beste is daarom vooruit te laten betalen, maar dat kan niet altijd. Een letter of credit biedt uitkomst, maar kan duur zijn. Ga in elk geval de kredietwaardigheid van de afnemende partij na en sluit een krediet­verzekering af”, adviseert Van Velzen.

Intra-group sourcing

Stel, een Europees bedrijf wil een contract afsluiten met een Indiase partij, omdat die voor hem gaat produceren. Dan is het belangrijk zaken met betrekking tot kwaliteit, kwantiteit, consistentie in toelevering en gebruik van intellectueel eigendom goed te regelen. Het opzetten van eigen technical design centers is volgens Van Velzen een alternatief voor inkopen van diensten bij een Indiaas bedrijf. “Dit zijn lokale takken of verlengstukken van in Europa gevestigde bedrijven, waar vastomlijnde taken worden verricht voor de eigen groep. Een engineeringbedrijf kan zo Indiase engineers het denk- en tekenwerk laten verrichten op basis van door de Europese moeder verstrekte specificaties. Deze vorm van outsourcing binnen de eigen groep van vennootschappen noemen we intra-group sourcing.”

De bedrijfsjurist somt een aantal voordelen van die aanpak op: “Kwaliteit en kwantiteit zijn ruimschoots aanwezig en de kennis blijft binnenshuis. Veel Indiërs zijn meertalig opgevoed, spreken Engels en zijn hoog­opgeleid. De kosten van levensonderhoud en daarmee van het enorme potentieel aan gekwalificeerde arbeid zijn beduidend lager dan in Europa. Bovendien is de arbeidswetgeving recentelijk volledig gemoderniseerd.”

Bij het opzetten van een lokale vestiging moet je wel rekening houden met een relatief lange doorlooptijd, waarschuwt Van Velzen. “Er moet een behoorlijk aantal formaliteiten worden afgerond voordat een bedrijf operationeel is. Een eigen entiteit in India is niet altijd nodig, op afstand verkopen kan ook. Maar wil je aan overheden verkopen via een Government e-Marketplace, dan moet je een Indiase entiteit oprichten. Voor zakendoen met overheidsinstanties helpt het als je kunt terugvallen op een goed netwerk. Maak daarom gebruik van de Nederlandse ambassade in New Delhi, de consulaten in Bangalore en Mumbai en de NBSO’s in Ahmedabad en Hyderabad.”

Volgens senior beleidsadviseur Internationaal Ondernemen Elmar Otten van evofenedex heeft de EU India als partner hard nodig. “2025 was het jaar waarin Europa overduidelijk voelde hoe het is om afhankelijk te zijn van de Verenigde Staten (VS) en China [zie ook pagina 16, red.]. De economische verwevenheid met deze landen bleek geen garantie voor samenwerking, maar eerder een achilleshiel. Autonomie is het sleutelwoord: de EU moet zorgen dat ze beide landen kan missen voor defensie en grondstoffen.”

Het juiste Europese antwoord op de geopolitieke strategie van Washington en Beijing is volgens Otten: “Voltooi de interne markt, trek de concurrentiekracht weer vlot en zet in op diversificatie van handelsrelaties om de afhankelijkheden te beperken. Het handelsverdrag met India past hier perfect bij. Dit land biedt een onvoorstelbaar grote afzetmarkt, met steeds meer consumenten met een middeninkomen. Bovendien is het een volwaardige partner als het gaat om technologie, innovatie, digitalisering, veiligheid en defensie. Op termijn kan India uitgroeien tot een alternatief voor China voor de productie en levering van hoogwaardige grondstoffen.”

Altijd spannend

evofenedex heeft de afgelopen jaren flink ingezet om in gesprek te blijven met Tweede Kamerleden over de noodzaak van handelsverdragen, vertelt Otten. “Regelmatig deden we dat samen met onze leden. Laagdrem­pelige toegang tot zoveel mogelijk markten helpt bedrijven om risico’s te spreiden en kansen te pakken waar die zich voordoen.

Dit is essentieel voor hun continuïteit, zeker wanneer vertrouwde markten als de VS zich onvoorspelbaar gedragen. Bij laagdrempelige toegang gaat het niet alleen om lage invoer­tarieven, maar ook om het elimineren van stroperige douaneprocedures of andere belemmeringen. Bedrijven zijn immers de eerste die verstoringen in toeleveringsketens merken.”

Handelsverdragen zoals met India en het Mercosur-blok of de aankomende deals met Indonesië, Maleisië en Australië zijn volgens Otten onmisbaar als Nederland alternatieven voor China of de VS wil hebben. “Als het om handelsverdragen gaat, blijft het altijd spannend in de Kamer. Maar gelukkig ziet een meerderheid van de Kamerleden het belang daarvan tegenwoordig in.”