Hoe Albert Heijn werkt aan de verpakkingsketen

De Packaging and Packaging Waste Regu­lation (PPWR) vraagt om een fundamentele omslag in de retail- en verpakkingssector. Veel bedrijven zijn nog bezig hun positie te bepalen. Albert Heijn werkt al jaren aan zijn voorbereidingen op de PPWR. Tijdens de vakbeurs Empack in Gorinchem gaf Petra van der Molen, leidinggevende van het team van verpakkingsdataspecialisten bij Albert Heijn, een inkijkje in de dagelijkse praktijk van data-uitwisseling. Haar boodschap aan de keten is helder: “Weg met de pdf.”

Meerdere rollen, één keten

Wie Albert Heijn bekijkt door de bril van de nieuwe Europese verpakkingswetgeving PPWR, ziet al snel één grote speler. Dat beeld klopt niet, benadrukt Van der Molen. Binnen de PPWR vervult de supermarktketen namelijk meerdere rollen tegelijk. “In veel gevallen zijn we producent, vooral bij onze eigenmerk­artikelen”, legt zij uit. “Bij A-merken treden we op als distributeur. En bij producten van buiten Europa zijn we weer importeur.” 

Voor elke rol gelden andere wettelijke verplichtingen en een andere databehoefte. Dat maakt de uitdaging voor Albert Heijn groot. Een uniforme oplossing bestaat simpelweg niet voor een organisatie van deze omvang. Omdat wachten op definitieve verpakkingswetgeving geen optie was, begon Albert Heijn vijf jaar geleden al met het structureel verzamelen van verpakkingsdata. Die stap kwam voort uit bredere duurzaamheidsdoelen en eerdere compliance-eisen. De ambities zijn duidelijk: minder verpakkingsmateriaal, meer hernieuwbare grondstoffen en zo licht mogelijke verpakkingen. 

Vijf jaar voorsprong

“In 2021 hebben we ons huidige team opgezet”, vertelt Van der Molen. Met zes fulltime specialisten is het verzamelen en controleren een intensief proces, legt ze uit. Dat jaar werd het systeem toekomst­bestendig gemaakt. Er kwamen nieuwe datavelden bij en alle leveranciers van eigen­­merk­­producten leverden hun gegevens voortaan gestructureerd aan. 

Sindsdien is het systeem sterk doorontwikkeld. In 2022 lag de focus op plasticrapportages om inzicht te krijgen in de uit­gangs­­­­­- ­positie. In 2023 volgde een grote technische stap. “We hebben alle consumentenverpakkingen opgesplitst in zogenoemde weggooi-eenheden. We weten nu precies welk onderdeel bij welke sticker hoort en hoe recyclebaar elk onderdeel is”, zegt Van der Molen. Vandaag de dag gebruiken inkopers en kwaliteitsmanagers een dashboard met realtime advies. Dat scheelt het team veel handmatig werk. De volgende uitbreiding, gericht op de extra eisen van de PPWR, staat al gepland.

Losse pdf’s

Intern boekt Albert Heijn vooruitgang, maar in de keten loopt het vast. In theorie wisselen partijen verpakkingsdata soepel uit. In de praktijk gebeurt er echter iets anders. Leveranciers vullen gegevens in, zetten dit om in een pdf en sturen die per mail door. De volgende schakel leest het document, typt de gegevens over in een eigen systeem en maakt opnieuw een pdf.

Van der Molen noemt het voorbeeld van een verspakket. “Zo’n pakket bevat veel verschillende verpakkingsonderdelen. Onder de PPWR moeten we data verzamelen over de consumentenverpakking, de omverpakking en de logistieke verpakking.” Voor één product vragen de leveranciers soms wel twintig tot meer dan honderd losse pdf’s op. Elk document ziet er anders uit en bevat andere informatie.

Fouten stapelen zich op

Dat handmatige werk kost veel tijd en gaat ten koste van de datakwaliteit. “Iedereen maakt fouten”, zegt Van der Molen. “Dat geldt ook voor ons.” Gemiddeld moet haar team de leveranciers meer dan twee keer benaderen voor correcties of aanvullingen. Soms loopt dat op tot vijftien keer.

Ze laat in een presentatie zien hoe snel kwaliteit verdwijnt in een gefragmenteerde keten. “Als de eerste partij data met 80 procent nauwkeurigheid aanlevert en de volgende diezelfde data met dezelfde zorgvuldigheid overneemt, blijft er al snel minder dan twee derde aan betrouwbare informatie over. Bij elke volgende stap zakt dat verder weg.” Dat de data bij Albert Heijn kloppen, is volgens haar vooral te danken aan het team dat continu controleert en bijstuurt.

Eén digitale stroom

De conclusie is duidelijk: op die manier werken is op termijn niet houdbaar. De sector beschikt simpelweg niet over genoeg mensen met verpakkingskennis om dit schaalbaar te maken. Bovendien lopen de kosten snel op. De oplossing ligt volgens Van der Molen in vergaande standaardisatie. Haar ideaal is een ketenbrede, digitale datastroom. Verpakkingsleveranciers voeren hun gegevens één keer in een uniform format in. Die informatie stroomt door de hele keten. Elke partij voegt alleen toe wat ze zelf wijzigt.

Zo’n aanpak verlaagt de administratieve druk van de PPWR, benut schaarse expertise beter en houdt de datakwaliteit hoog. Van der Molens oproep aan de sector is daarom helder en urgent: “Weg met de pdf. Alleen met digitale samenwerking in de hele keten kan retail efficiënt voldoen aan de verpakkingseisen van de toekomst.”

Handig voor leden

• Raadpleeg het dossier PPWR, inclusief handig stappenplan, op onze website.
• Vraag een Klankbordgesprek PPWR aan om de eerste stappen te zetten voor je bedrijf.
• Leden helpen elkaar in de themagroep ‘Verpakkingswet PPWR’, een online community van evofenedex. Sluit je ook aan.