Zonder extra investeringen in onderhoud betaalt Nederland de hoofdprijs

Deze organisaties overhandigde vandaag gezamenlijk een petitie aan de Tweede Kamer. Dit doen zij in aanloop naar de behandeling van de begroting van Infrastructuur en Waterstaat en het nieuwe regeerakkoord.

Volgens de organisaties zijn de gevolgen van jarenlang uitstel inmiddels voelbaar. Bruggen die moeten sluiten, wegen die verzakken en treinen die uitvallen zorgen ervoor dat Nederland letterlijk en figuurlijk stilvalt. Dat raakt niet alleen de logistiek en het bedrijfsleven, maar ook burgers die te maken krijgen met vertragingen, onbetrouwbare verbindingen en zelfs uitgestelde medische ingrepen. Wat nu wordt bespaard op onderhoud, komt later met rente terug in de vorm van hogere herstelkosten, veiligheidsrisico’s en economische schade.

Onderhoudstekort groeit snel

De staat van de infrastructuur laat weinig ruimte voor optimisme. Veel bruggen, tunnels en sluizen naderen het einde van hun levensduur. In 2024 kregen tientallen objecten te maken met gewichts- of doorvaartbeperkingen en bij ruim honderd andere zijn extra inspecties nodig vanwege verhoogde risico’s. Op het spoor ziet ProRail zich genoodzaakt om vanaf 2026 over te schakelen op minimaal onderhoud. Ook Rijkswaterstaat kampt al jaren met te hoge ongeplande uitval op hoofdvaarwegen. De Algemene Rekenkamer becijferde het tekort aan middelen voor onderhoud en vervanging tot 2038 op 34,5 miljard euro.

Economische schade loopt op

De gevolgen zijn nu al zichtbaar in de economie. Vertragingen op weg, spoor en water veroorzaken jaarlijks 1,3 tot 1,6 miljard euro aan schade. Deze cijfers dateren uit 2022, terwijl de filedruk in 2025 opnieuw is toegenomen. Vooral rond mainports en drukke corridors zoals de A2, A1 en A15 stapelen de problemen zich op, met verdere schade tot gevolg.

Waarschuwing uit Duitsland

Volgens de opstellers van de petitie kan Nederland leren van Duitsland, waar jarenlang uitstel van onderhoud leidde tot langdurige afsluitingen, exploderende kosten en een vastlopend logistiek systeem. Nederland heeft nog de kans dit te voorkomen, stellen zij. Dat vraagt om politieke moed en een langetermijnvisie. Investeren in infrastructuur is geen kostenpost, maar een noodzakelijke verzekering voor economie, veiligheid en bereikbaarheid. Stilstand kost uiteindelijk het meest.