Europa moet grip houden op strategische autonomie

De Europese Unie (EU) zit klem tussen meerdere vuren. Aan de ene kant is Europa verlaten door zijn traditionele bondgenoot, de Verenigde Staten (VS). Anderzijds wordt de EU militair bedreigd door Rusland en economisch door China. De Brusselse op regels gebaseerde reflex volstaat niet langer. De centrale opdracht is tweeledig: de eigen slagkracht vergroten en de externe beïnvloedingscapaciteit versterken. Dit vereist institutionele hervormingen die snelle en coherente besluitvorming mogelijk maken. Zoals het beperken van nationale veto’s, een verdere centralisatie van het buitenlandbeleid en een proactieve inzet van instrumenten zoals het Anti-Coercion Instrument ofwel de ‘handelsbazooka’.

Tegelijkertijd moet de EU haar economische massa strategischer benutten door het versterken van de eigen industrie, integratie van beleidsdomeinen en conditionele markttoegang als geopolitiek hefboominstrument. Ondertussen is het zaak dat de EU strategische afhankelijkheden terugdringt. Extern moet Europa coalities rondom specifieke kwesties vormen met gedifferentieerde regels en wederkerige verplichtingen.

Hierbij is van belang dat Brussel in de eigen regio dominant optreedt, en de integratie met Canada en het Verenigd Koninkrijk verdiept. Samenwerking met de landen van het Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership, met Japan voorop, kan een brug slaan tussen Oost en West. Ook leidt dit mogelijk tot het behoud van elementen van de orde van de Wereldhandelsorganisatie, en het vergroten van de druk op de VS, China en Rusland. Feit is wel dat Europa de komende jaren voorlopig in een kwetsbare positie blijft; een periode die we slim moeten zien te overbruggen.

Kantelpunt

De beste overlevingsstrategie voor handels- en productiebedrijven is ervoor zorgen dat je wendbaar en veerkrachtig bent. Het is veel beter om uit vrije wil, langzaam en geleidelijk te bewegen, dan gedwongen te worden om snel te bewegen. Een voorbeeld is de Japanse autofabrikant Toyota die lessen trok uit de zware aardbeving in 2011. Na deze gebeurtenis hervormde Toyota drastisch zijn toeleveringsketen. Het bedrijf bracht meerdere lagen van leveranciers in kaart om vroegtijdig risico’s te signaleren, en gaf betrouwbare productieprognoses tot drie jaar vooruit. Toyota ontwikkelde flexibiliteit in ontwerp en productie zodat onderdelen, zoals chips, gemakkelijk vervangen kunnen worden. Ook gingen ze over tot het indelen van productcategorieën naar belangrijkheid, en het aanhouden van extra voorraad met specifieke eisen.

Wendbaarheid

Wendbaarheid is cruciaal om kansen te pakken. Het diversifiëren van relaties op politiek niveau levert concrete bedrijfskansen op, dankzij gunstigere innovatieve ecosystemen, visaversoepeling, infrastructurele upgrades, stimuleringsprogramma’s en nieuwe markttoegang. Wie nu investeert in veerkracht en wendbaarheid vergroot niet alleen zijn overlevingskansen. Wat vandaag als verval wordt gezien, kan het begin zijn van een sterker Europa.

Dit artikel is een samenvatting van een artikel dat eerder is gepubliceerd in Globe, het vakblad voor internationaal ondernemen van evofenedex. Het volledige artikel lees je hier.