Nieuw wetsvoorstel scherpt internationale sanctiemaatregelen aan

De Sanctiewet 1977 biedt beperkte ruimte voor toezicht en handhaving. Het wetsvoorstel 'Wet internationale sanctiemaatregelen' scherpt dit aan. Er komt één duidelijk juridisch kader met meer bevoegdheden voor toezichthouders en meer mogelijkheden om in te grijpen. Daarmee sluit de Nederlandse sanctiewetgeving beter aan op de sanctieregimes van de Europese Unie (EU). Nadat zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer het wetsvoorstel hebben aangenomen, kan de 'Wet internationale sanctiemaatregelen' in werking treden. Naar verwachting gebeurt dit in 2026 of 2027.

Wat er verandert voor ondernemingen

De impact voor Nederlandse ondernemingen zit vooral in toezicht, meldplichten en aantoonbaarheid. De belangrijkste wijzigingen zijn:

• zwaardere en snellere handhaving, onder meer via bestuursrechtelijke boetes en dwangsommen;
• ruimere toezichtbevoegdheden voor Douane, FIOD, De Nederlandsche Bank en andere autoriteiten;
• één centraal meldpunt voor alle sanctiemeldingen;
• strengere regels voor het beheer van bevroren tegoeden en goederen;
• intensievere gegevensuitwisseling tussen toezichthouders;
• nieuwe meldplichten voor beroepsgroepen zoals accountants, notarissen en adviseurs;
• een bredere reikwijdte van sancties, inclusief diensten, technologie en kennisoverdracht;
• meer aandacht voor ketentransparantie en onderzoek naar de uiteindelijk belanghebbenden (UBO’s ofwel Ultimate Beneficial Owners);
• de feitelijke verplichting om te werken met een intern complianceprogramma (ICP).

Wat dit betekent voor de dagelijkse praktijk

Voor ondernemers betekent de nieuwe wet vooral dat zij sneller moeten kunnen laten zien wat zij hebben gedaan om sanctierisico’s te beperken. Denk aan het screenen van klanten en leveranciers, het vastleggen van beslissingen en het onderbouwen van risicobeoordelingen.

Sancties gelden niet alleen voor fysieke goederen. Ook dienstverlening, logistiek, software, technisch advies en financiële transacties vallen onder de wet. Wie werkt met agenten of andere tussenpersonen, blijft zelf verantwoordelijk voor naleving in de hele keten.

Interne organisatie en toezicht

Toezichthouders verwachten dat ondernemingen hun processen op orde hebben. Bij inspecties vragen zij onder meer naar screeningsresultaten, UBO-onderzoek, interne procedures, besluitvorming en trainingen van medewerkers. ‘Onbewust’ handelen geldt daarbij niet als verweer. Ondernemingen moeten aantonen dat zij redelijke en passende maatregelen hebben genomen.

Tot slot

De 'Wet internationale sanctiemaatregelen' legt de lat hoger voor iedereen die internationaal onderneemt. De wet maakt sancties beter uit te voeren en gemakkelijker te handhaven. Tegelijkertijd vraagt de wet van ondernemingen meer structuur, documentatie en alertheid. Voor handel en logistiek betekent dit dat sanctienaleving geen eenmalige controle is, maar een vast onderdeel van de bedrijfsvoering moet zijn.

Trade Compliance Scan

Om je een beeld te geven over hoever jouw organisatie is op het gebied van trade compliance en wat mogelijke vervolgstappen zijn om zaken te verbeteren, heeft evofenedex onderstaande scan ontwikkeld. De scan bestaat uit 22 vragen. Het invullen ervan duurt tussen de 5 en 10 minuten. Na het invullen van de scan krijg je direct de uitkomsten te zien. Deze ontvang je daarna ook in je mailbox.