De wet van Murphy lijkt de supply chain te teisteren, dit kun je doen

Voor supply chain professionals betekent dit dat onzekerheid structureel onderdeel is geworden van het speelveld. Wat een aantal jaar geleden nog volledig ondenkbaar was, is vandaag een reëel scenario waarmee je rekening moet houden.

In dat licht krijgt de wet van Murphy – alles wat mis kan gaan, zal misgaan – een nieuwe betekenis. Niet als pessimistische gedachte, maar als strategisch uitgangspunt.

Van efficiëntie naar wendbaarheid

Decennialang lag de nadruk op efficiëntie. Lean, just-in-time en kostenoptimalisatie vormden de basis van supply chain management. Dit was mogelijk in een redelijk voorspelbare omgeving. Maar deze optimalisatie heeft, met name de afgelopen jaren, ook kwetsbaarheden blootgelegd. Van een getroffen Europees distributiecentrum in een coronagebied tot afhankelijkheid van een grote klant in de Verenigde Staten. Of van een single source-toeleverancier in de Filippijnen die maar op halve kracht draait omdat de oliereserves opraken.

Overheden spelen hier steeds nadrukkelijker op in. Zowel op nationaal als Europees niveau zien we beleid om het bedrijfsleven weerbaarder en wendbaarder te maken. Denk aan:

• stimuleren van strategische voorraden;
• wet- en regelgeving voor kritieke grondstoffen;
• investeren in infrastructuur en digitalisering;
• aandacht besteden aan ketentransparantie en afhankelijkheden.

De boodschap is duidelijk: bedrijven moeten minder kwetsbaar worden voor externe schokken. Al voelt dat wel als mosterd na de maaltijd, omdat experts hier al enkele jaren voor waarschuwen.

De realiteit: niet alles is te voorkomen

Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn. Niet elke verstoring is te voorspellen of te voorkomen. Zo stranden door de Iran-crisis containers in havens waar je gisteren nog nooit van had gehoord. Productielijnen vallen stil door defecte machines. Cyberincidenten leggen de supply chain langdurig plat, zoals bij Jaguar Land Rover, waardoor toeleveranciers failliet dreigden te gaan. En alledaagse grondstoffen raken onverwacht schaars. De vraag is dus niet óf er iets misgaat, maar wanneer.

Denken volgens de wet van Murphy

Daarom is een andere manier van denken nodig. Een mindset die uitgaat van onzekerheid in plaats van stabiliteit. De wet van Murphy is daarbij geen doemscenario, maar een praktisch denkkader. Je maakt niet alleen plannen voor het meest waarschijnlijke scenario, maar bereidt je juist voor op het onwaarschijnlijke en zelfs het ogenschijnlijk ondenkbare.

Wat gebeurt er als een belangrijke leverancier plots wegvalt? Wat als een container weken vertraging oploopt? Wat als een cruciale machine stilvalt tijdens piekproductie? Door dit soort scenario’s actief door te denken, krijg je grip op onzekerheid en handelingsperspectief wanneer zo’n scenario realiteit wordt. Dit stelt je bedrijf en keten in staat terug te veren na een verstoring en zelfs kansen te pakken voor groei. Dit is de basis van veerkracht, ook wel resilience genoemd.

Van bewustzijn naar actie

Resilience begint met bewustzijn. Het besef dat verstoringen geen incidenten meer zijn, maar onderdeel van de realiteit. En dat je dus moet denken volgens de wet van Murphy. Maar bewustzijn alleen is niet genoeg. De vraag is: hoe vertaal je dit naar concrete slagkracht in je supply chain?

Dat vraagt om het ontwikkelen van capabilities die je organisatie weerbaar en wendbaar maken, vaak bekend als ‘de schijf van vijf’:

• visibility – inzicht in je keten vormt de basis. Waar zitten je afhankelijkheden? Welke schakels zijn kritisch? Zonder transparantie kun je niet sturen op risico’s.
• flexibility – het vermogen om snel te schakelen wanneer omstandigheden veranderen. Denk aan alternatieve leveranciers, andere transportmodaliteiten of aanpasbare productieprocessen.
• collaboration – actief samenwerken in de keten wordt steeds belangrijker. Door informatie en kennis te delen met partners vergroot je gezamenlijk je weerbaarheid.
• agility – snel reageren op verstoringen. Maak niet alleen plannen, maar voer beslissingen ook snel door wanneer dat nodig is.
• redundancy – bouw bewust buffers in, organiseer alternatieven of creëer extra capaciteit. Misschien minder efficiënt op papier, maar cruciaal wanneer het misgaat.

Deze capabilities vragen om een andere rol van de supply chain professional. Minder gericht op alleen optimalisatie en meer op het balanceren tussen efficiëntie, risicomanagement en het vermogen om te reageren op het onverwachte. Bij evofenedex helpen we je daar graag bij.

Wil je als supply chain professional concreet aan de slag met het versterken van de weerbaarheid en wendbaarheid van je organisatie?

Download ons whitepaper of bekijk de mogelijkheden van onze Masterclass Resilience.