Data ook dit jaar centrale thema op Trade Compliance Congres

Dat hoogwaardige data onmisbaar zijn voor bedrijven om hun ketens weerbaarder en wendbaarder te maken, was al gebleken tijdens het Trade Compliance Congres 2025. Dat data echt steeds meer de hoeksteen vormen van trade compliance bleek dit jaar duidelijk uit de keynote van dr. Martijn Schippers van Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij legde de trade compliance-professionals uit dat het afvinken van verplichtingen alleen niet meer voldoende is voor bedrijven om zich staande te houden in deze geopolitiek turbulente tijden. “Naast vinkjes zetten, is er meer nodig om je organisatie wendbaarder en veerkrachtiger te maken.”

Geen kostenpost meer

Schippers legde de trade compliance-professionals uit dat deze extra inspanning vandaag de dag ook hard nodig is. “We bewegen van een wereld van schaalvergroting en efficiency naar een onzekere wereld van weerbaarheid en strategische afhankelijkheden. Met de opkomst van China zijn de Verenigde Staten niet meer de enige grootmacht en ook andere landen, bijvoorbeeld India, komen op. Systematische schokken, conflicten en machtsverschuivingen bepalen steeds meer de spelregels voor internationale handel. Al deze geopolitieke risico’s kunnen direct impact hebben op je business. Vooral op je operations en supply chains, reputatie én je compliance.”

Bestuurders verwachten volgens Schippers dat de risico’s de komende twee jaar toenemen. “Trade compliance is dan ook geen kostenpost meer. Maar een strategische competentie waarmee je als bedrijf waarde, continuïteit en vertrouwen creëert. Daarmee kunnen jullie je meerwaarde voor de organisatie bewijzen en je activiteiten uitbouwen en verder professionaliseren.”

Duidelijk eigenaarschap

Behalve door de geopolitieke verschuivingen, verandert het vakgebied van trade compliance volgens Schippers ook door de toenemende regulering en de snelle veranderingen die daarmee gepaard gaan. “Van invoertarieven en ESG-regels en van de PPWR tot het nieuwe Douanewetboek van de Unie: de compliance-agenda loopt steeds sneller vol. Voor bedrijven die succesvol willen blijven, vraagt dit een duidelijk eigenaarschap, crossfunctionele samenwerking en programmatische aanpak.”

AI geen tovermiddel

Data zijn hier volgens Schipper de kritieke succesfactor. “Alle wet- en regelgeving vraagt om steeds meer data uit de hele waardeketen. Zonder goede data is er geen compliance en krijg je geen toegang tot markten. Besef wel dat de hoeveelheid informatie blijft toenemen en dat de tijd om te reageren afneemt.” Kunstmatige intelligentie (AI) ziet Schippers niet als een tovermiddel maar als een versterker. “Want AI lost dataproblemen niet op. Crap in is crap out. Bouw daarom aan AI-ready data. Deze moeten accuraat, beschikbaar, veilig, vindbaar en bruikbaar zijn om de basis te leggen voor vertrouwen en schaalbare compliance.”

Wie is verantwoordelijk?

Ook in de keynote van Bart Boersma, advocaat en partner bij Customs Knowledge, en Godfried Smit, douane-expert bij evofenedex, over het nieuwe Douanewetboek van de Unie (nDWU) kwam het begrip data veelvuldig bovendrijven. Want in het nDWU wordt niet de aangifte, maar het beschikbaar stellen van gegevens het uitgangspunt. Importeurs, exporteurs en de aangever voor douanevervoer moeten gegevens eerder, vollediger en structureler beschikbaar stellen via de zogenoemde EU Customs Data Hub.

Boersma: “Een belangrijke vraag is wie verantwoordelijk is voor de data. Kijk daarom goed naar je supply chain-partners. Dat is vaak al een uitdaging voor de logistiek en nu komt er compliance bij. Denk aan de Ontbossingsverordening waar bedrijven in de keten geen data kunnen geven of waar landen niet willen meewerken aan de Europese regelgeving. Omdat hiervoor strategische keuzes gemaakt moeten worden, is het noodzakelijk dat ook topmanagement wordt aangehaakt bij het trade compliance-beleid.”

Een actueel voorbeeld hiervan is de aankomende Packaging and Packaging Waste Regulation. Op 12 augustus 2026 gaan daarvan in de hele Europese Unie de eerste verplichtingen in. Tijdens het congres bleken vrijwel alle deelnemende bedrijven op een of andere wijze met de PPWR te maken te gaan krijgen.

EU toe aan relatietherapie

Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu ging in zijn keynote in op de relatie tussen trade compliance en geopolitiek. “Trade compliance verandert sneller dan ooit. Immers, geopolitics is the weaponization of everything. Nederland wordt als open economie hard met deze nieuwe realiteit geconfronteerd. Nieuwe Europese wetgeving, geopolitieke spanningen, sanctieregimes en digitalisering zorgen voor grote uitdagingen voor internationaal opererende bedrijven. Hoe zorg je ervoor dat jouw organisatie compliant én toekomstbestendig blijft?”

De Europese Unie is volgens Don Michaloliákos toe aan relatietherapie. Volgens hem hebben de lidstaten de keuze óf samen op te trekken om samen sterk te worden óf Europa wordt een openluchtmuseum vol oorlogen. Na de stellige uitspraken van Don Michaloliákos sloot stand-upcomedian Vincent Geers de dag af met een met een flinke dosis humor.