Europese Commissie verduidelijkt EUDR op zes belangrijke punten | evofenedex
 
 
skipToContentskipToFooter

De tijd van afwachten is voorbij, bereid je vanaf nu echt voor

De deadline voor de Europese ontbossingsverordening EUDR komt snel dichterbij. De Europese Commissie heeft de regels verder verduidelijkt en enkele vereenvoudigingen voorgesteld. Voor bedrijven verandert de kern niet: vanaf eind 2026 moeten de eerste bedrijven kunnen aantonen dat hun producten ontbossingsvrij zijn. 

Sinds de publicatie van de EU Deforestation Regulation (EUDR) worstelen bedrijven met de werking en uitvoering ervan. De Europese Commissie (hierna: Commissie) beantwoordt de belangrijkste vragen in richtsnoeren en FAQ's, die ze in mei 2026 opnieuw heeft bijgewerkt. In de laatste update (versie 5) staan zes belangrijke punten:

1. Verplichtingen verderop in de keten

De Commissie heeft verduidelijkt dat de verplichting voor de eerste downstream-marktdeelnemer of -handelaar om referentienummers of identificatiecodes van verklaringen van zijn upstream-leverancier op te vragen en te bewaren, een ‘passief karakter’ heeft. Dit betekent dat de verplichting om informatie te verstrekken in eerste instantie bij de upstream-leverancier ligt. Als deze geen informatie aanlevert, mag de downstream-marktdeelnemer of -handelaar aannemen dat de leverancier geen marktdeelnemer is (tenzij informatie beschikbaar is die op het tegendeel wijst). De downstream-partij hoeft dit dus niet proactief uit te vragen.

2. Vereenvoudigde zorgvuldigheid

Marktdeelnemers die uitsluitend inkopen in landen die op grond van artikel 29 van de EUDR als laag risico zijn aangemerkt, vallen onder een lichter regime. Zij hoeven geen volledige risicoanalyse te doen en geen risico­beperkende maatregelen te nemen, tenzij ze kennis krijgen van informatie die wijst op een risico van niet-naleving (‘onderbouwde zorgen’). Wel moeten ze een due diligence- systeem inrichten. Micro- en kleine primaire marktdeelnemers, die per definitie uit laagrisicolanden betrekken, zijn onder dezelfde voorwaarden vrijgesteld.

3. Legaliteitseis

Een complex onderdeel van de EUDR is hoe bedrijven aantonen dat hun producten zijn geproduceerd in overeenstemming met relevante wetgeving van het land van herkomst. De EUDR bevatte al een lijst van relevante regelgeving (bijvoorbeeld rond land- en mensenrechten), maar vertelde niet hoe bedrijven de beoordeling moeten doen. De richtsnoeren verduidelijken nu dat een eerste beoordeling kan gebeuren op basis van openbaar beschikbare informatie, zoals landenrisicoclassificatie, governance-indicatoren van de Wereldbank en andere openbare rapporten. Op basis van de eerste bevindingen mogen bedrijven bij hun nadere analyse prioriteit geven aan de gebieden met de hoogste risico’s.

EUDR-stappenplan

evofenedex helpt haar leden bij hun voorbereidingen op de EUDR. Zo bieden wij onder meer een handig stappenplan over het onderwerp.

4. Wederinvoer

De FAQ’s van de Commissie verduidelijken dat het opnieuw invoeren van producten die eerder op de EU-markt zijn gebracht, wordt beschouwd als een downstream-activiteit. Dit geldt ook wanneer producten in een derde land zijn bewerkt (bijvoorbeeld cacaobonen die worden geëxporteerd en als chocolade worden teruggebracht). De importeur hoeft dan geen due diligence uit te voeren of een due diligence statement (DDS) in te dienen. Bij de douane gebruikt de importeur het referentienummer van de leverancier of – als dat ontbreekt – een conventional reference number. Dit nummer geldt universeel. De importeur moet wel kunnen aantonen dat het product eerder op de EU-markt is geplaatst. Ditzelfde principe geldt bij het exporteren van EUDR-plichtige goederen die eerder in de supply chain al zijn gedekt door een of meerdere DDS’en.

5. Samenloop met andere wetten

Veel bedrijven hebben naast de EUDR te maken met andere ketenduurzaamheidswetten zoals de CSDDD en de EU Forced Labour Regulation (FLR). Er bestond onduidelijkheid over de onderlinge verhouding tussen de wetten. Inmiddels is verduidelijkt dat de EUDR als lex specialis voorgaat op de CSDDD bij overlappende bepalingen. De FLR geldt parallel aan de EUDR, oftewel bedrijven moeten aan beide wetten voldoen. De regimes zijn juridisch gescheiden, maar due diligence-processen onder de EUDR kunnen bijdragen aan het identificeren van risico’s op dwangarbeid.

6. Concernstructuren

De FAQ’s maken duidelijk dat de zorgvuldigheidsverplichtingen onder de EUDR per afzonderlijke rechtspersoon en niet op concernniveau gelden. Elke entiteit die zich kwalificeert als marktdeelnemer, niet-mkb-downstream-marktdeelnemer of niet-mkb-handelaar moet een eigen account hebben in het informatiesysteem. De mkb-status wordt bepaald op basis van de balans, omzet en het aantal werknemers van de individuele entiteit. Concernonderdelen mogen wel een in de EU gevestigde entiteit aanwijzen als gemachtigd vertegenwoordiger om namens hen zorgvuldigheidsverklaringen in te dienen. Maar de juridische verantwoordelijkheid blijft bij de afzonderlijke marktdeelnemer.

Nog maar enkele maanden om je voor te bereiden

De EUDR is in juni 2023 in werking getreden, maar is sindsdien weer twee keer uitgesteld en meerdere keren aangepast. Voor grote en middelgrote bedrijven geldt de EUDR op dit moment vanaf 30 december 2026. Micro- en kleine ondernemingen (buiten de houtsector) volgen op 30 juni 2027. De Europese Commissie benadrukt dat ze geen derde verlenging van de deadline verwacht.

Bedrijven hebben dus nog maar enkele maanden om hun voorbereidingen voor de EUDR af te ronden. Denk hierbij aan supply chain mapping, het inrichten van een due diligence-systeem en maken van afspraken met leveranciers. Een afwachtende houding vergroot het risico om vanaf volgend jaar problemen te ondervinden bij het invoeren, exporteren en op de markt brengen van producten.

Dit artikel is een uitsnede van een artikel dat eerder is gepubliceerd in Globe, het vakblad voor internationaal ondernemers van evofenedex. Het volledige artikel lees je hier.

Vragen over internationaal ondernemen?

Alice en haar collega's helpen je graag verder

Alice evofenedex