Duwen, trekken en tillen van lading

De Delleman-norm gaat uit van een verhoogd risico op rug- en nekklachten bij trekkrachten van meer dan 300N. Dit is een handhavingsnorm en geen wettelijke norm.

Het verplaatsen van lading gebeurt vaak met palletwagens en rolcontainers die worden voortgeduwd of getrokken. Dit kan de lage rug overbelasten. De Delleman-norm gaat uit van een verhoogd risico op rug- en nekklachten bij trekkrachten van meer dan 300N. Dit is een handhavingsnorm en geen wettelijke norm. Je moet ervoor zorgen dat fysieke belasting geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van werknemers.

RI&E

In de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet je aangeven:

  • kenmerken van de last (omvang, stabiliteit, grip)
  • vereiste lichamelijke inspanning (gewicht)
  • kenmerken van de werkomgeving (klimaat, temperatuur, vloeren, verplaatsingsafstanden)
  • taakeisen (duw-/trekfrequentie, duur)

Voorlichten

Als werkgever moet je jouw werknemers voorlichten over hoe ze op een veilige manier kunnen duwen en trekken. Je kunt samen met werknemers het risico op klachten beperken:

  • verklein de afstand waarover voorwerpen worden getrokken of geduwd
  • verwijder drempels
  • verbeter de kwaliteit van de transportmiddelen
  • laat waar mogelijk duwen in plaats van trekken en zorg dat werknemers hierbij 2 armen gebruiken

Preventie

Je kunt op verschillende manieren voorkomen dat het lichaam van werknemers te zwaar wordt belast:

  • zorg voor voldoende rust en pauzes tijdens het werk
  • wissel werkzaamheden af
  • verlicht het duwen en trekken met elektrisch aangedreven rollend materieel als een vorkheftruck of handpallettruck
  • maak de te duwen vracht minder zwaar
  • laat handschoenen dragen voor een betere grip
  • zorg voor een schone vloer, zodat duwen en trekken minder kracht kost
  • onderhoud de wielen van het materieel goed

Rugklachten

Werknemers die elke dag tillen en dragen hebben een grotere kans op rugklachten. Bijna de helft van het verzuim wordt veroorzaakt door klachten aan rug, nek en ledematen. In de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet je aangeven:

  • kenmerken van de last (omvang, stabiliteit, grip)
  • vereiste lichamelijke inspanning (gewicht)
  • kenmerken van de werkomgeving (klimaat, temperatuur, vloeren, verplaatsingsafstanden)
  • taakeisen (tilfrequentie, duur)

Je kunt samen met werknemers het risico op klachten beperken:

  • verklein de afstand waarover uw werknemers objecten moeten dragen
  • zet tilhulpmiddelen in, zoals een vorkheftruck
  • adviseer om met 2 handen te tillen

Als jouw werknemers fysiek zwaar werk verrichten, controleer dan of zij:

  • fysiek in staat zijn de taken uit te voeren
  • de juiste kleding, schoeisel en andere persoonlijke uitrusting dragen
  • de juiste kennis en opleiding hebben om de taken uit te voeren

Geef jouw werknemers ook voorlichting over hoe zij op een veilige en gezonde manier kunnen tillen en dragen.

Er zijn verschillende manieren om te voorkomen dat jouw werknemers te veel tillen en dragen:

  • zorg voor voldoende rust en pauzes
  • wissel tillen en dragen af met andere taken
  • zet hulpmiddelen in, zoals karren en steekwagens
  • geef objecten handvatten
  • zorg bij uitpak- en vulwerk voor een werkplank aan de rolcontainer of kar
  • geef aan wat er in kratten of kisten zit
  • zet de meest gebruikte kratten of kisten bovenop
  • laat werknemers zo min mogelijk boven schouderhoogte tillen
  • plaats zware lasten niet op vloerniveau
  • koop persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals stevige schoenen met stroeve zolen en werkhandschoenen

Er is op dit moment geen wettelijke tilnorm vastgelegd. In de praktijk wordt een tilnorm van maximaal 23 kg gehanteerd.

Kwetsbare beroepen

In principe kan iedereen rugklachten krijgen. Er zijn echter bepaalde beroepen waarbij rugklachten vaker voorkomen:

  • stratenmakers en bouwvakkers, die voortdurend bukken en tillen
  • landbouwers die met gedraaide rug en achterom kijkend een schuddende tractor besturen
  • verpleegkundigen, zieken- en bejaardenverzorgsters die hun patiënten tillen
  • schoonmakers die veel werkzaamheden in gebukte houding verrichten en vaak dezelfde bewegingen maken
  • magazijnbedienden die voornamelijk bezig zijn met het tillen en dragen van allerlei producten
  • chauffeurs die lang in dezelfde houding achter het stuur zitten en daarna moeten laden of lossen

10 regels voor het tillen:

  • buk en til niet onnodig, gebruik waar mogelijk hulpmiddelen
  • verstandig tillen kost net zo veel tijd als onverstandig tillen, doe het dus met beleid
  • bedenk vooraf hoe en waarheen u de last gaat verplaatsen zodat u rekening kunt houden met eventuele moeilijkheden
  • bepaal vooraf het gewicht van de last, til niet te veel ineens en vraag uw collega’s om hulp bij zware en grote voorwerpen
  • sta altijd recht voor de last; til nooit met gedraaide rug maar verplaats uw voeten als u moet draaien
  • bepaal het zwaartepunt van de last en zoek een goede balans voordat u met het echte tillen begint
  • til met twee handen, houd de last zo dicht mogelijk bij het lichaam, voorkom dat u moet reiken en til niet hoger dan schouderhoogte
  • buig bij het optillen en neerzetten door de knieën, houd de rug zo recht mogelijk, beweeg langzaam en gebruik vooral uw buik- en beenspieren
  • zorg dat de weg vrij is van obstakels als u moet lopen met de last, gebruik stroeve schoenen bij gladde vloeren
  • luister naar uw lichaam en neem signalen serieus; beginnende klachten kunnen snel erger worden, u voelt zelf het best wat uw rug wel en niet kan hebben

Gezondheidskundige richtlijnen

Er zijn richtlijnen voor het in gang zetten, tillen en in beweging houden van de lasten, voor diverse combinaties van verplaatsingsafstand en frequentie. Deze richtlijnen zijn uitgewerkt in de interne instructie ‘Fysieke belasting: Duwen en trekken’ en ‘Fysieke belasting: Tillen’. Hierin staat waarop wordt beoordeeld en wanneer wordt gehandhaafd.

Onze ledenadviseur Martijn
Contact

Vragen over vervoer?

Martijn en de andere ledenadviseurs helpen je graag verder