Wat is de relatie met logistiek en ketensamenwerking?

De R-ladder

Om te laten zien waarom circulair ondernemen zo sterk afhankelijk is van logistiek en ketensamenwerking is het nodig om iets meer te vertellen over de diverse manieren om een product circulair te laten zijn.

Door de Ellen MacArthur Foundation is de ‘R-ladder’ bedacht om de voorkeursvolgorde van circulaire mogelijkheden weer te geven. Er zijn verschillende voorbeelden van, met niet altijd evenveel treden. In de tabel hieronder heeft nul heeft de meeste voorkeur, negen de minste.

Dat is niet zomaar, want hoe lager op de ladder, hoe meer energie en soms ook hoe meer nieuw materiaal er nodig is om het product weer inzetbaar te maken.

R0 Refuse

Product overbodig maken door van zijn functie af te zien of die met een radicaal ander product te leveren.

R1 Rethink

Productgebruik intensiveren (bijvoorbeeld door producten te delen of multifunctioneel te maken).

R2 Reduce

Producten efficiënter fabriceren met minder grondstoffen en materialen in het product, of efficiënter in te zetten.

R3 Re-use

Tweedehands gebruik van een nog goed product.

R4 Repair

Reparatie en onderhoud.

R5 Refurbish

Opknappen en moderniseren van een oud product.

R6 Remanufacture

Onderdelen van een oud product gebruiken in een nieuw product met dezelfde functie.

R7 Repurpose

Onderdelen van een oud product gebruiken in een nieuw product met een andere functie. Kan ook met het hele product.

R8 Recycle

Materialen verwerken tot dezelfde of een lagere kwaliteit.

R9 Recover

Chemische bouwstenen terugwinnen of verbranden van materialen met energieterugwinning.

De R-ladder heeft alles met logistiek en ketensamenwerking te maken, want bijna elke trede staat voor een retourstroom met eigen karakteristieken en verschillende ketenspelers. Remanufacturing draait bijvoorbeeld niet alleen om het ophalen van oude producten, maar ook om het demonteren, waarderen en catalogiseren van onderdelen. De verschillende retourstromen van de R-ladder kunnen ook geografisch anders lopen en de hele wereld omspannen.

Value hill

De r-ladder is in eenvoudige vorm ook terug te vinden in onderstaande afbeeldingen van de value hill. De afbeelding links laat zien hoe in de traditionele economie de waarde van een product wordt opgebouwd om die vervolgens na de gebruiksfase weer verloren te laten gaan. In een circulaire economie (rechterafbeelding) wordt juist geprobeerd die waarde zolang mogelijk vast te houden en te herstellen. De afbeelding laat goed de verbinding tussen de verschillende ketenschakels zien.

Value hill

Retourstromen

De value hill laat alleen retourstromen zien die na de gebruiksfase ontstaan, maar ook tijdens het opbouwen van waarde (de linkerzijde van de piramide) ontstaan al retourstromen. Dat is goed te zien in onderstaande afbeelding.

retourstromen

Al met al is de logistiek van een circulaire economie door de verschillende retourstromen intensief en complex. Goede regie en samenwerking met andere spelers in en buiten de keten speelt een cruciale rol om processen zo efficiënt mogelijk in te richten. 

Duurzaamheidsscan

De gratis online Duurzaamheidsscan van evofenedex helpt jouw bedrijf duurzamer te worden. Je krijgt tijdens het invullen al direct duurzame tips en informatie om je duurzaamheidskennis te vergroten. Na het doorlopen van de scan ontvang je een aanvullend rapport.