Amerikaanse handelstarieven blijven bedrijven achtervolgen

"Op 24 juli lopen inderdaad de huidige section 122-heffingen van 10 procent af. Die worden waarschijnlijk dezelfde dag vervangen door section 301-heffingen van eveneens 10 procent. Per saldo schieten bedrijven er dus niets mee op", aldus Otten. “De handelsafspraken die vorig jaar met de Verenigde Staten gemaakt zijn, zouden bescherming moeten bieden tegen dit soort situaties, maar of het zo uitpakt is niet zeker.”

Nieuwe juridische basis voor bestaande heffingen

De voortdurende wijzigingen zijn het gevolg van juridische procedures tegen de invoerheffingen die de Amerikaanse regering heeft ingesteld. Trump leunt volgens Otten sterk op importheffingen om zijn economische en handelsdoelen te bereiken en zoekt daarbij steeds naar een nieuwe juridische grondslag.

De eerste reeks zogenoemde 'reciprocal' heffingen werd in april vorig jaar aangekondigd tijdens de door Trump uitgeroepen 'Liberation Day'. Deze tarieven waren gebaseerd op de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Inmiddels heeft het Amerikaanse Supreme Court geoordeeld dat die wettelijke basis onvoldoende was.

"Bedrijven proberen nu massaal eerder betaalde heffingen terug te vorderen", zegt Otten. "De Amerikaanse douane heeft daarvoor zelfs een speciaal portaal ingericht."

Na het wegvallen van de IEEPA-grondslag stapte de Amerikaanse regering over op section 122 van de Trade Act. Deze bepaling is bedoeld om de betalingsbalans van de Verenigde Staten te beschermen. Ook die juridische onderbouwing staat echter onder druk. De US Court of International Trade verklaarde de redenering inmiddels ongeldig. Bovendien mogen section 122-maatregelen maximaal 150 dagen van kracht zijn, tenzij het Congres besluit deze te verlengen.

Vrijwel alle import geraakt

De volgende stap lijkt de invoering van section 301-heffingen te worden. Volgens Otten zullen deze maatregelen zich richten op zestig landen die samen goed zijn voor ongeveer 99 procent van alle Amerikaanse import.

"De Verenigde Staten stellen dat deze landen onvoldoende optreden tegen dwangarbeid en dat Amerikaanse bedrijven daardoor een concurrentienadeel ondervinden", legt hij uit.

Ook deze nieuwe juridische basis kan echter opnieuw onderwerp worden van rechtszaken. Volgens Otten bereidt de Amerikaanse regering zich daar al op voor.

"Als een rechter ook deze onderbouwing afwijst, haalt Trump eenvoudigweg weer een andere juridische grondslag uit de la", zegt hij. "Er wordt al gewerkt aan een nieuw section 301-onderzoek naar structurele overcapaciteit die de Amerikaanse economie zou benadelen."

Onzekerheid blijft groot

Voor Europese bedrijven betekent dit dat de onzekerheid voorlopig aanhoudt. Daarbij speelt ook discussie over de afspraken tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. De EU beschouwt de beoogde 10 procent-heffing als onderdeel van bestaande handelsafspraken, terwijl de Amerikaanse regering deze mogelijk juist als extra maatregel ziet.

Volgens Otten zorgt de opeenstapeling van juridische procedures en steeds veranderende regelgeving voor een ingewikkelde situatie. Bedrijven moeten heffingen betalen, terwijl achteraf kan blijken dat deze volgens de rechter onterecht zijn opgelegd.

"Alles bij elkaar blijven bedrijven met heffingen te maken krijgen die mogelijk later weer moeten worden teruggeclaimd", zegt hij. "Die voortdurende onrust en onzekerheid blijft bestaan. Financieel zet dat natuurlijk behoorlijk wat druk op bedrijven."

Daarmee lijkt de handelsoorlog voorlopig minder een kwestie van tarieven dan van juridische houdbaarheid. Voor ondernemers betekent dat vooral dat zij rekening moeten blijven houden met extra kosten, administratieve lasten en een onvoorspelbaar handelsklimaat.