Nieuwe Amerikaanse importheffingen van 15 procent houden handel in onzekerheid

De uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof van 20 februari, waarmee onder meer de in 2025 door president Donald Trump ingestelde reciprocal tariffs ongeldig zijn verklaard, heeft de handelspolitiek tussen de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS) in een nieuwe fase van onzekerheid gebracht. Hoewel bedrijven aanvankelijk opgelucht reageerden, werd die opluchting vrijwel direct tenietgedaan: nog voordat de juridische stofwolken waren neergedaald, kondigde Trump een nieuwe wereldwijde importheffing aan met een andere juridische onderbouwing. Die heffing werd binnen 24 uur opgehoogd naar 15 procent.

Nieuwe juridische basis, zelfde politieke lijn

Het Supreme Court oordeelde dat Trump zijn bevoegdheid had overschreden door gebruik te maken van de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Daarmee verviel de juridische basis onder de heffingen die sinds april 2025 zijn opgelegd aan tientallen landen, waaronder die van de EU.

Hoewel deze uitspraak een belangrijk signaal is dat de noodtoestandconstructie te ver ging, is de handelsonzekerheid daarmee verre van opgelost. De regering‑Trump maakte vrijwel direct duidelijk dat het beleid zelf niet wijzigt: de tarieven blijven een centraal instrument, alleen de juridische onderbouwing verandert. De nieuwe 15 procent-heffing wordt ingesteld via sectie 122 van de Trade Act uit 1974, een bepaling die maximaal 150 dagen een algemene heffing toestaat bij betalingsbalansproblemen, met mogelijke verlenging via het Congres.

Daarnaast lopen er nog bestaande onderzoeken op basis van sectie 232 (nationale veiligheid), die in de toekomst kunnen leiden tot aanvullende heffingen op specifieke productgroepen, zoals halfgeleiders en windturbines. Ook sectie 301, gericht op het aanpakken van oneerlijke handelspraktijken, kan een juridische basis zijn.

Handelsakkoorden onder druk

De juridische chaos heeft gevolgen voor de handelsdeals die de VS in 2025 – deels onder druk van de heffingen – heeft gesloten met de EU, het Verenigd Koninkrijk, Japan en andere landen. Formeel blijven deze akkoorden intact, maar de basis ervan is wankeler geworden. In het Europees Parlement groeit de roep om de ratificatie van het akkoord met de VS uit te stellen totdat er meer duidelijkheid is. Verschillende fracties wijzen op de instabiliteit van het Amerikaanse handelsbeleid en het risico dat gemaakte afspraken opnieuw worden gewijzigd.

De Europese Commissie houdt vooralsnog vast aan het uitgangspunt dat gemaakte deals moeten worden nagekomen, maar spreekt tegelijkertijd haar zorgen uit over mogelijke nieuwe tariefverhogingen. Juist nu de tijdelijke 15 procent-heffing juridisch kwetsbaar is en de VS parallel werken aan zwaardere instrumenten met een langere geldigheidsduur.

Financiële en juridische nasleep

Binnen de VS dreigt een omvangrijke juridische strijd over de terugbetaling van al geheven invoerrechten. Alleen al onder de IEEPA‑heffingen zou 130 tot 175 miljard dollar zijn geïnd. Advocaten verwachten dat zowel importeurs als consumenten rechtszaken zullen aanspannen. Zoals evofenedex in een eerder artikel schreef, doen importeurs er goed aan gedetailleerde dossiers bij te houden van alle aangiften waarvoor IEEPA-tarieven zijn betaald.

Internationaal leidt de situatie tot vertragingen en heroverweging van diplomatieke trajecten. Verschillende landen, waaronder India en China, evalueren de gevolgen van de uitspraak en de nieuwe heffing. Tegelijkertijd benadrukt de regering‑Trump dat bestaande handelsdeals blijven bestaan en dat van partners wordt verwacht dat ze zich daaraan houden.

Onzekerheid troef

De uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof betekent weliswaar een principiële correctie, maar de reactie van het Witte Huis legt (opnieuw) twee feiten bloot: de regering Trump zal hoe dan ook vasthouden aan een handelsbeleid dat is gebaseerd op invoertarieven en echte stabiliteit valt niet te verwachten. Voor exporteurs blijft de situatie daarmee ronduit onzeker. evofenedex raadt ondernemers aan naast hun inspanningen in de VS ook andere markten aan te boren, en hun eigen organisatie zo in te richten dat deze snel kan inspelen op kansen of verstoringen.