Wat wordt de impact van ETS op scheepvaartsector?

De scheepvaart is verantwoordelijk voor 3 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot en sinds het afgelopen jaar wordt er steeds meer wetgeving geïntroduceerd om de mondiale uitstoot te verminderen. De opname van de scheepvaartsector in het ETS zal zich geleidelijk aan voltrekken. In 2024 wordt 40 procent van de emissies belast; in 2025 70 procent en vanaf 2026 100 procent van de uitstoot. Schepen vanaf 5000 bruto ton vallen onder de nieuwe regelgeving. In eerste instantie ziet de rapportageplicht alleen op de CO2-uitstoot maar vanaf 2026 betreft het de uitstoot van alle broeikasgassen. Daarnaast moet er over 100 procent van de gerapporteerde uitstoot betaald worden voor intra-EEA (EU + Liechtenstein, Noorwegen en IJsland) afvaarten en 50 procent voor transport van/naar non-EEA bestemmingen.

EU Allowance

De scheepseigenaren zijn verantwoordelijk voor het rapporteren van de uitstoot. Rederijen moeten hun uitstoot van 2024 per schip én op bedrijfsniveau melden en verifiëren voor 31 maart 2025. Voor elke ton CO2 moet 1 EU Allowance (EUA) ingediend worden. Uiterlijk 30 september 2025 moeten de rederijen deze EUAs indienen bij de nationale emissieautoriteiten.

Wat betekent dit voor verladers?

Verladers zijn niet verantwoordelijk voor het rapporteren van de emissies van zeevracht. De rederijen zullen echter wel (gedeeltelijk) de rekening bij hen neerleggen. Het is daarom belangrijk goed op te hoogte te zijn van wat er speelt en hoe de ETS-kosten doorberekend worden. De grote rederijen hebben indicaties gegeven van de ETS-toeslag per TEU voor de verschillende routes. Deze bedragen kunnen behoorlijk van elkaar verschillen. Dit is mede te verklaren door het feit dat rederijen nu al de kosten voor het ETS willen doorvoeren voor 2024, maar pas in september 2025 weten wat de EU- emissieprijs is. Uit historische data kunnen we afleiden dat de prijs voor een ton CO2 schommelt tussen de 60 en 100 euro.

CSRD-richtlijn

Het is raadzaam dat verladers vanuit de rederij of hun expediteur/logistiek dienstverlener de additionele ETS-kosten inzichtelijk krijgen, evenals hoe de prijs berekend wordt. Het kan nogal verschillen of er een vast tarief gehanteerd wordt of dat deze geïndexeerd wordt aan de hand van de schommelende EUA-prijs. Tevens is de uitstoot van maritiem transport van belang voor de scope 3-emissies waarover bedrijven moeten gaan rapporteren in het kader van de CSRD-richtlijn. Meer inzet op verduurzaming vanuit rederijen is daarmee dus wederzijds voordelig.

Aanvullende stappen

Het ETS zal zich de komende jaren blijven ontwikkelen; zo kijkt de EU ook naar het risico van verlies van vracht door overslag in de Middellandse Zeehavens aan non-EEA havens. Daarnaast treedt per 1 januari 2025 de FuelEU Maritime-regulering in werking. Waar het ETS gaat over hoeveel er wordt uitgestoten (en dat verminderen), richt FuelEU Maritime zich op wat wordt uitgestoten. Zo moet deze regelgeving het gebruik van hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen in de scheepvaart bevorderen.

Meer informatie lees je op de FAQ-pagina van de EU