Herziene Pan-Euro-Mediterrane-oorsprongsregels (PEM) leiden tot flexibelere regels

De oorsprong van goederen kan bepalen welke invoerrechten, handelsmaatregelen en tariefvoordelen gelden. Bij oorsprong valt een onderscheid te maken tussen niet-preferentiële en preferentiële oorsprong. De eerste vorm bepaalt of er handelsmaatregelen gelden, zoals antidumpingmaatregelen of quota. De tweede vorm, preferentiële oorsprong, speelt een rol bij handelsakkoorden tussen landen of regio’s en kan leiden tot verlaagde of zelfs nultarieven bij invoer.

Niet-preferentiële oorsprong

Elk product heeft een eigen niet-preferentiële oorsprong. Die moet je vermelden in de invoeraangifte. Binnen de Europese Unie (EU) definieert artikel 60 van het Douanewetboek van de Unie (DWU) niet-preferentiële oorsprong als het land waar goederen volledig zijn verkregen. Of het land waar de laatste ingrijpende economisch verantwoorde be- of verwerking is geweest. Bij een product dat in meerdere landen is bewerkt, wordt gekeken naar de laatste economisch verantwoorde en wezenlijke bewerking die bijdraagt aan de waarde van het eindproduct.

Toegevoegde waarde

Bij de preferentiële oorsprong speelt toegevoegde waarde vaak een belangrijke rol: voor veel producten moet het percentage toegevoegde waarde hoger zijn dan bij de niet-preferentiële oorsprong. Specifiek voor preferentiële oorsprong geldt dat je ‘cumulatie’ kunt toepassen. Dit houdt in dat je materialen uit verschillende landen binnen een vrijhandelsgebied mag combineren om het lokale waardeaandeel te berekenen.

Pan-Euro-Mediterrane-conventie (PEM)

Binnen Europa vormt de Pan-Euro-Mediterrane-conventie (PEM) een belangrijk kader. Deze conventie maakt cumulatie mogelijk tussen EU-lidstaten en partnerlanden zoals IJsland, Noorwegen, Zwitserland, Albanië, Marokko, Turkije en Oekraïne. In december 2023 heeft het Joint Committee van de PEM-conventie een gemoderniseerde set regels vastgesteld, die op 1 januari 2025 in werking trad. Dit moet leiden tot flexibelere regels en soepeler internationaal handelsverkeer. Enkele belangrijke aanpassingen zijn:

• Ruimere cumulatiemogelijkheden, waardoor oorsprong eenvoudiger over meerdere landen is op te bouwen.
• Soepelere productspecifieke regels, zodat bedrijven makkelijker aan oorsprongscriteria kunnen voldoen.
• Hogere tolerantiedrempels voor niet-oorspronkelijke materialen, waardoor eindproducten meer flexibiliteit krijgen bij hun samenstelling.

Tegenstrijdige instructies

Omdat niet alle PEM-landen tegelijk de nieuwe regels toepassen, gold 2025 als transitiejaar. Bedrijven konden het afgelopen jaar kiezen tussen de oude regels uit 2012 en de nieuwe regels, ook wel het duale systeem genoemd. De Europese Commissie heeft meerdere toelichtingen en richtlijnen gepubliceerd. Helaas gaven de autoriteiten van verschillende lidstaten in januari 2026 tegenstrijdige instructies over de vereiste vermeldingen op leveranciersverklaringen (bewijzen van preferentiële oorsprong). Dit zorgde voor onzekerheid en problemen, zelfs bij bedrijven die goederen uitsluitend binnen de EU verkopen en enkel oorsprongsbewijzen moeten aanleveren.

Actuele kennis belangrijk

Oorsprong is meer dan een administratief gegeven. Het heeft direct invloed op kosten, concurrentiepositie en compliance. Een foutieve oorsprong kan leiden tot naheffingen, boetes of gemiste tariefvoordelen. Juist daarom is actuele kennis belangrijk. evofenedex helpt bedrijven de complexe materie rond oorsprong te doorgronden.

Foto: Douane Nederland.

Dit artikel is een samenvatting van een artikel dat is gepubliceerd in Globe, het vakblad voor internationaal ondernemen van evofenedex. Het volledige artikel lees je hier.