El Niño zal doorvaart Panamakanaal beperken

De Panamakanaal Autoriteit (PCA) neemt al sinds mei voorbereidende maatregelen. Regenval in de kanaalregio van mei tot augustus was 34 procent minder dan normaal, met 44 procent minder wateraanvoer voor het meer.

Elke keer als een schip door de sluizen vaart, verliest het kanaal zo’n 200 miljoen liter water dat rechtstreeks terechtkomt in de oceaan. Dat ‘lek’ wordt doorlopend aangevuld door het Gatún-meer.

Een langdurige reductie

Het Panamakanaal heeft twee sluizen: de oudere Panamax-sluizen (max. 5000 TEU containerschepen) en de Neopanamax-sluizen uit 2016 (max. 15.000 TEU containerschepen). Per voet (0,3 meter) diepgang restrictie moeten schepen door de Neopanamax-sluizen echter ongeveer 400 TEU reduceren, op het hoogtepunt van de droogte van 2023-2024 betekende dat in december circa 2400 TEU minder per schip.

Bij de vorige droogteperiode begon de PCA in juli 2023 met het reduceren van dagelijkse slots. In januari ging het aantal slots weer omhoog, en normalisering werd bereikt op 1 september 2024. Verladers moeten dus rekening houden met een langdurige reductie, en gezien de verwachte zwaarte van El Niño; met potentieel minder transits en lagere diepgang dan op het dieptepunt van december 2023. Er waren destijds plannen om het totale aantal transits naar 18 te brengen en de neopanamax max diepgang naar 43,5 voet.

Modellen van klimaatinstituten wijzen erop dat het zeewater op het hoogtepunt waarschijnlijk 3 graden warmer zal zijn dan normaal. Dat duid op een zeer intens el Niño, wat naast droogte in Centraal-Amerika en Indonesië, juist leidt tot méér regenval in Zuid-Amerika, Centraal-Azië en de Hoorn van Afrika.

Deel scheepvaart naar Europa geraakt

Het Panamakanaal verwerkt 5 procent van de wereldwijde maritieme handel en ongeveer 40 procent van het Amerikaanse containervervoer. Met name vracht van Azië naar Verenigde Staten Oostkust en de Pacifische kust van Zuid-Amerika (bananen uit Ecuador, vb.) naar Europa wordt geraakt.

In 2023 was de waterstand in de meren die het kanaal voeden zo laag, dat de exploitanten van de vaarweg het dagelijkse aantal scheepsdoorgangen terugbrachten van 38 naar 22.

Veel wordt bericht over de hoge prijzen die betaald worden voor doorgang door het kanaal, echter raakt dit vooral zogenaamde ‘wilde vaart’. Negen van de tien schepen die van het kanaal gebruikmaken, doen dat met een reservering, zoals vrijwel alle containerschepen. Slechts een op de tijd betaald via de veiling voor toegang.

Ondertussen voeren rederijen tal van toeslagen in en lopen wachttijden op. Verladers worden geadviseerd waar mogelijk terug te duwen tegen toeslagen en adequate voorbereidingen te treffen op alternatieve routes voor hun lading.