Europese verladers vragen Commissie om laagwaterplan

Voor Nederlandse handels- en productiebedrijven is dit voorstel van belang, omdat veel goederenstromen afhankelijk zijn van de Rijn, Waal en andere belangrijke binnenvaartroutes in het Rijn-Maas-Scheldegebied. Laagwater kan daar leiden tot hogere transportkosten, vertragingen en extra logistieke handelingen.  

Een Europees kader moet zorgen voor meer voorspelbaarheid en duidelijkheid over maatregelen en mogelijke ondersteuning tijdens extreme omstandigheden.

Toenemende verstoringen 

Laagwater ontwikkelt zich tot een structureel risico voor Europese toeleveringsketens. Door afnemende vaardieptes kunnen binnenvaartschepen minder lading vervoeren, waardoor transportkosten oplopen en goederenstromen onder druk komen te staan. Verladers zien zich daardoor steeds vaker genoodzaakt om uit te wijken naar andere vervoerswijzen, extra voorraden aan te houden of hun logistieke ketens anders in te richten. 

Kosten beperken 

De Europese verladersorganisatie pleit daarom voor een gezamenlijk Europees kader dat de gevolgen van laagwater moet beperken. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op de binnenvaart, maar op het beschermen van goederenstromen. 

Het voorgestelde laagwaterplan bestaat uit drie onderdelen: ondersteuning van vervoerders bij het aanpassen van hun vloot en activiteiten, investeringen in klimaatbestendige infrastructuur en gerichte steun voor verladers die door uitzonderlijk laagwater extra logistieke kosten maken. 

De steun is bedoeld voor de uitzonderlijke logistieke kosten die ontstaan tijdens periodes van ernstig laagwater. Het gaat bijvoorbeeld om extra kosten voor spoorvervoer, overslag, tijdelijke opslag en buffervoorraden. Ook investeringen die productielocaties minder afhankelijk maken van één vervoerswijze komen volgens de organisatie in aanmerking. Compensatie voor omzetverlies of normale commerciële risico's valt daar nadrukkelijk niet onder. 

Weerbare logistiek 

Volgens de Europese verladersorganisatie moeten strategische industriële locaties beter worden aangesloten op zowel binnenvaart als spoor. Dat maakt bedrijven minder kwetsbaar wanneer een rivier tijdelijk onvoldoende bevaarbaar is. 

Daarnaast pleit de organisatie voor vaste waterstandsgrenzen. Daarmee ontstaat een duidelijk onderscheid tussen een verhoogd laagwaterrisico, ernstig laagwater en uitzonderlijke omstandigheden. Maatregelen en eventuele steun worden pas ingezet zodra vooraf vastgestelde drempelwaarden zijn bereikt. 

Europese samenwerking 

ESC roept de Europese Commissie op om samen met lidstaten, infrastructuurbeheerders, havens, terminals en het bedrijfsleven proefprojecten te starten op belangrijke Europese vaarcorridors, waaronder Rijn-Maas-Schelde. 

“Laagwater is niet langer uitsluitend een probleem voor de binnenvaart. Het vormt een risico voor de Europese industrie, energie- en goederenstromen, de voedsel- en grondstoffenvoorziening, regionale economieën en de werking van de interne markt”, zegt Godfried Smit, secretaris-generaal van de European Shippers' Council. “Om sneller en gerichter te kunnen handelen, is een Europees escalatiemodel nodig met duidelijke drempelwaarden voor laagwaterrisico, ernstig laagwater en extreme laagwateromstandigheden. Zodra zo'n drempel wordt bereikt, kunnen vooraf afgesproken maatregelen in werking treden.” 

Sterkere stem in Europa

Veel Nederlandse verladers zijn afhankelijk van de vaarwegen in het Rijn-Maas-Scheldegebied. Via de ESC brengt evofenedex hun belangen onder de aandacht in Brussel en werkt de vereniging aan werkbare Europese maatregelen om de gevolgen van extreme laagwaterperiodes te beperken. Zo versterken evofenedex en de ESC samen de logistieke weerbaarheid van handels- en productiebedrijven en dragen zij bij aan een gelijk speelveld binnen Europa.