Mercosur-akkoord deels van kracht na jaren onderhandelen

Lange tijd leek het akkoord volledig in werking te treden. Begin 2026 zette het Europees Parlement het goedkeuringsproces echter stil, omdat het eerst een toets door het Europees Hof van Justitie wilde. Die procedure kan tot twee jaar duren en vertraagt de invoering. 

De Europese Commissie kan het akkoord intussen voorlopig laten ingaan. Met instemming van de Raad treedt het daarom op 1 mei 2026 gedeeltelijk in werking. Mocht het hof later oordelen dat het verdrag juridisch niet voldoet, dan moet de EU opnieuw onderhandelen. Die kans wordt klein geacht.

Doel Mercosur-handelsverdrag

Het doel is duidelijk: invoerheffingen verlagen en handelsregels vereenvoudigen. Het akkoord verlaagt de komende jaren de importtarieven op meer dan 90 procent van de onderlinge handel.

Vooral sectoren als automotive, machinebouw, chemie en farmacie profiteren. Invoerheffingen liggen nu nog rond de 35 procent voor auto-onderdelen, 20 procent voor machines, 18 procent voor chemicaliën en 14 procent voor farmaceutische producten. Voor sommige producten, zoals meststoffen en levend vee, verdwijnen de heffingen direct. Voor andere geldt een afbouwschema van maximaal vijftien jaar.

Nieuwe markten en positie Europa

Het Mercosur-akkoord stimuleert de handel tussen de EU en de vier Zuid-Amerikaanse landen. Dat is juist nu relevant, nu handelsrelaties met grote economieën onder druk staan en toegang tot nieuwe markten belangrijker wordt voor Nederlandse bedrijven. Het akkoord ondersteunt dit, onder meer door betere toegang tot kritieke grondstoffen. 

Daarnaast laat het zien dat handelsblokken nog steeds afspraken kunnen maken. Daarmee positioneert Europa zich als betrouwbare handelspartner, terwijl grote economieën zoals de Verenigde Staten (VS) en China vaker protectionistische maatregelen nemen. Het akkoord versterkt daarmee ook de geopolitieke positie van de EU.

Zorgen en nuance 

Het Mercosur-verdrag roept ook weerstand op. Europese boeren en milieuorganisaties vrezen extra concurrentie en verschillen in dierenwelzijns- en milieustandaarden. Ondanks aanvullende waarborgen vanuit de Commissie blijven die zorgen bestaan, onder meer bij LTO Nederland. Tegelijk laten analyses van Wageningen Universiteit zien dat de impact op Nederlandse boeren waarschijnlijk beperkt is, een beeld dat ook door de vleesverwerkende industrie wordt gedeeld.

Nederland grootste afnemer

Nederland is een belangrijke toegangspoort voor goederen uit de Mercosur-landen. In 2024 was Nederland de grootste EU-afnemer van deze landen. Brazilië neemt daarin een duidelijke voorsprong, met een importwaarde van 11,2 miljard euro. Argentinië volgt met 1,5 miljard euro. Paraguay en Uruguay blijven met respectievelijk 0,1 en 0,6 miljard euro achter. 

De import uit Brazilië groeit sinds 2021, vooral door hogere volumes grond- en brandstoffen. Belangrijke producten zijn ruwe olie, sojabonen, sinaasappelsap en luchtvaartuigen. Uit Argentinië importeert Nederland vooral veevoer, pinda’s, biodiesel, ruwe olie en rundvlees.

Exportpotentieel groot

De Nederlandse export naar de Mercosur-landen ligt een stuk lager dan de import. Brazilië is goed voor 4,5 miljard euro, Argentinië voor 1,2 miljard euro. Dat zijn aanzienlijke bedragen, maar nog altijd minder dan de helft van de Duitse export naar deze regio. In totaal maakt de export naar Mercosur-landen slechts 0,7 procent uit van de Nederlandse goederenexport. Hier liggen dus kansen voor groei.

Nederland exporteert naar Brazilië vooral gasolie, benzine, voertuigonderdelen, geneesmiddelen, farmaceutische producten en kunstmest. Naar Argentinië gaan vergelijkbare producten, aangevuld met prothesen, telecommunicatiemiddelen en zogenoemde reactieversnellers.

Kansen voor leden

evofenedex is positief over deze stap na jaren onderhandelen. Lagere invoertarieven en eenvoudiger procedures maken export naar Mercosur-landen aantrekkelijker. Tegelijkertijd heeft 2025 laten zien hoe kwetsbaar bedrijven zijn voor handelsmaatregelen van grote economieën zoals de VS en China. Juist daarom helpt dit akkoord om risico’s te spreiden en nieuwe markten te benutten.