Bankgarantie

Internationaal opererende ondernemers zullen geregeld worden geconfronteerd met het verschijnsel bankgarantie.

Ondernemingen die in het buitenland projecten uitvoeren, verlangen van de buitenlandse opdrachtgevers garanties. Via zo'n bankgarantie kan dan enige zekerheid worden verkregen voor een correcte financiële uitvoering van het afgesloten contract.

In de exportpraktijk komt het vaak voor dat de exporteur garanties moet laten stellen door zijn bank. Dit zullen over het algemeen garanties zijn, die op eerste aanvraag betaalbaar zijn. Als de bank deze garantie stelt, is dat natuurlijk voor rekening en risico van de exporteur. Zulke garanties zijn dus altijd een aanslag op de beschikbare financiële middelen.

De meest voorkomende garanties zijn:

  • inschrijvingsgarantie (bid bond): deze garantie wordt meestal gevraagd bij openbare aanbestedingen (tenders) en geeft de aanbesteder de zekerheid dat de exporteur prijs en voorwaarden van de inschrijving gestand zal doen. De hoogte van de garantie is meestal 1 à 2% van het inschrijvings-bedrag.;
  • uitvoeringsgarantie (performance bond): deze garantie geeft de opdrachtgever de zekerheid dat het project volgens contract zal worden uitgevoerd. De hoogte van het bedrag is meestal 10 - 20% van de contractsom. In principe is de looptijd beperkt tot het moment van oplevering;
  • aanbetalingsgaranties (advance payment bond): deze garanties geven de opdrachtgever de zekerheid dat de aanbetalingen en eventuele andere vóór levering verrichte betalingen aan hem worden terugbetaald bij niet-levering;
  • vooruitbetalingsgaranties (prepayment bond): deze garanties worden vaak verlangd van een verkopende partij als de koper een gehele of gedeeltelijke vooruitbetaling moet doen.

Aanvullende dekking en contragaranties

De genoemde garanties zijn doorgaans op eerste afroep betaalbaar. Om te voorkomen dat door 'unfair calling' - het ten onrechte opeisen van de garanties om - schade wordt geleden, bieden sommige verzekeraars de mogelijkheid dit risico t.a.v. uitvoerings- en aanbetalinggaranties te dekken. Als een speciale polis is gesloten die ook het fabricagerisico dekt, kan de verzekeraar met het aanhangsel 'Aanvullende Dekking' de volgende risico's dekken:

  • aanspraken op garanties als zich een fabricageschade voordoet die onder dekking van de polis valt;
  • aanspraken die rechtstreeks voortvloeien uit een politieke en algemene maatregel of beslissing van een buitenlandse regering en alle andere aanspraken die niet het gevolg zijn van het door verzekerde niet tijdig of niet volledig voldoen aan zijn contractuele verplichtingen ten opzichte van zijn debiteur.

Als de exporteur een polis heeft met aanvullende dekking kan de verzekeraar op verzoek van de garantiestellende bank aan deze bank een Contra Garantie afgeven. Door deze garantie verbindt de verzekeraar zich om door de bank onder de verzekerde garanties uitbetaalde bedragen aan de bank te vergoeden.

Hierbij kan zich een vergelijkbare situatie voordoen als bij de Directe Garantie en de Financieringspolis die worden gebruikt bij exportfinanciering. Voorwaarde voor het aanvragen van Aanvullende Dekking en Contra Garantie aan de verzekeraar is dat de exporteur inzicht moet geven in zijn financiële positie. Het voordeel voor de exporteur van het gebruiken van een Contra Garantie is dat er geen beslag wordt gelegd op liquiditeiten en/of ter beschikking staande bankfaciliteiten.